Antimikrobianoen aurkako erresistentzien sakabanaketaren kontrolaren garrantzia elika – katearen bidez.

Azaroaren 26tik 28ra, “Antimicrobial Resistance in the Food Chain – From Science to Policy” deritzon nazioarteko hitzaldia egin zen Utrechten (Herbehereak), EFFORT proiektuaren bukaera dela eta antolatua. Proiektu hau, Utrechteko Unibertsitateak koordinatzen du eta Europako Batzordeak finantzatu. Bertan, 2013. urtetik, Europako herrialde desberdinetako 8 erakunde zientifikoek lan egin dute antibiotikoekiko erresistenteak diren bakterioen epidemiologia eta ekologia ikertzen. Baita, bakterio hauek populazioaren gain izan dezaketen eragina aztertu dute, sakabanaketa bide desberdinak ikertuz, elika – kateak (espezie emankorrak, abeltegiak eta animalia jatorria duten elikagaiak) eta etxe – animalia eta basa – animaliekin kontaktua, besteak beste. (gehiago…)

Read More

Lyme gaitza Europan

Europako parlamentuan pasa den azaroaren 15ean Lyme gaitzaren gaia landu zen. Lyme gaitza, Borrelia burgdorferi bakterioaren infekzioaren ondorioz sortzen den gaixotasuna da, infektaturik dauden Ixodes generoko akainen ziztadarekin kutsatzen da. Eurodiputatuek osasun publikoaren arazotzat dute Europar Batasunean, kasuen kopurua 650.000 eta 850.000 artean zenbatzen da. Halaber bere benetako intzidentzia ezagutzeko adierazi beharreko gaixotasuna izan beharko lukeela nabarmentzen dute, zaintza programen burutzea eta akainen aurkako borrokan eta prebentzioan neurriak ezartzea azpimarratuz. Gainera kide diren estatuen arteko elkarlanaren beharra nabarmendu zuten, tratamentuen eta froga diagnostikoen irizpideak bateratzeko. Aipatutao gabezien ondorioz diagnostiko berantiarrak sortzen dira, horren ondorioz gaixotasun infradiagnostikatua da. Infekzioa batez ere apirila eta urriaren artean gertatzen da eta lan gaixotasun moduan aitortua dago lanaldiaren zati handiena naturan garatzen duten profesionalen artean; nekazariak, abeltzainak, erlezainak, basozainak, etab. esaterako. (gehiago…)

Read More

GISak gaixotasunen prebentzio eta kontrolerako tresna

Egun, Informazio Sistema Geografikoak (ingelesez GIS deritzenak, Geographic Information System) alor oso desberdinetan erabiltzen dira: arkeologian, soziologian, hiri plangintzan, ingurumenaren gaineko eraginaren ebaluazioan, ikerketa zientifikoetan … Baina, zer dira eta zertarako erabiltzen dira? Ezagutu dezagun tresna honen historia.
1954. urtean, John Snow Doktoreak, Londres hiriko Soho barrutian gertatu ziren kolera jakinarazpenak kartografiatu zituen. Lehenengo “GIS” honek, beharbada Informazio Sistema Geografikoen erabilera goiztiarrena izan zenak, kutsaturik zegoen ur putzu bat detektatzea baimendu zuen eta gertatu ziren kolera agerraldiekin lotu zen.
1962an, GISen lehendabiziko erabilera erreala ikusi zen. Izan ere, Ottawako (Kanada) Baso eta Landa Garapeneko Sail Federalak, tresna hau erabili zuen herrialde horretako lurren inbentariorako bildutako datuak gorde, aztertu eta manipulatzeko. Ekimen hau lur mota eta erabilerak, nekazaritza – datuak eta basa – bizitzako datuak, aisialdirako guneak eta hegazti espezie urtar eta basogintzakoak kartografiatzeko xedez egin zen.
Horrela, GISa hardware, software eta datu geografikoen integrazio ordenatu bat da. Geografikoki erreferentziatuta dagoen informazioa bildu, gorde, manipulatu eta aztertzen du, planifikazio eta kudeaketa geografikoko arazo konplexuei irtenbidea emateko. (gehiago…)

Read More

Mycobacterium avium subsp paratuberculosis detekzio-teknikak ebaluatzeko lanaren azken batzarra

Hilaren 23 eta 24 egunetan, “Estimation of performance characteristics for Mycobacterium avium paratuberculosis (Map) detection methods in dairy products” proiektuaren azken batzarra egin da NEIKERren. Proiektu hau Nestlék finantzatu du eta NEIKERreko Animalia Osasuneko eta Istituto Zooprofilattico Sperimentale della Lombardia e dell’Emilia Romagna (IZSLER) ikertzaileen lankidetzarekin burutu da.

Lan honen jatorria, Nestlék Mycobacterium avium subsp. paratuberculosis (Map) detektatzeko portaera parametroak UNE-EN-ISO 16140-2:2016 arauan oinarrituz ezarrita dituen teknika bat izateko duen interesa da. Map, paratuberkulosiaren edo hausnarkarietako Johne gaixotasunaren eragile kausala, gizakietako Crohn gaixotasunarekin erlazionatu da nahiz eta eta gaixotasun honetako agente etiologiko gisa bere papera ez dagoen oraindik onartuta eta eztabaidagarria den oso. I+D+i lanak, Map esne mota ezberdinetan detektatzeko ebidentzia zientifikoa (ISO 16140-2 arauan oinarrituz) eduki ditzaketen hiru teknika (qPCR, kultibo eta mikobakteriofago entsegua) garatzea eta balioztatzea dauka helburutzat. Teknikak ebaluatzeko NEIKERrek eta IZSLERek (Italiako errefentzia laborategia) lagin itsuetan oinarritutako ikerketa batean parte hartu dute.

Batzar honetan, ikerlanaren emaitzak eztabaidatu eta azken ondorioak atera ziren, eta ondoren, eskuidatzi batean bildu eta aldizkari espezializatu batera bidaliko dira. Datu hauek, Nazioarteko Esne-federazioa- International Dairy Federation (IDF)-rekin partekatuko dira, metodologi hau erreferentzi metodo bat garatzeko aukera ebaluatu dezaten.

Argazkiaren egilea: NEIKER- Animalia Osasun saila

Read More

Dieta eta mikrobiotaren eragina inmunitate-sisteman

Hesteari loturiko ehun linfoidea (GALT delakoa; ingeleseko Gut-associated lymphoid tissue eratorritako siglak), organismoko organo linfoide zabalena da. Agente patogenoen aurkako borrokan eta jaiotza ondoko inmunitate-sistemaren heltzean du eragina. GALTeko mikrobiotak hesteko muki-mintz mailako inmunitateko garapen eta heltzean parte hartzen du; muki-mintzak kolonizatuz, patogenoen sarrera eragotziz, patogenoen esklusio selektiboan parte hartuz, bide batez, hostalariaren osasunean eraginez. Dietak, digestio-traktuko mikrobiotan, berebiziko eragina du. Beraz, ezin daiteke ezbaian jarri dieta, mikrobiota eta inmunitatearen artean elkar lotura dagoela, baina, lotura honen mekanismoen jakinduria urria da. (gehiago…)

Read More

Glikokonjugatuetan oinarritutako txertoak. Animalien Osasunerako beste irtenbide bat?

Giza medikuntzan lehenengo glikokonjugatuetan oinarrituriko txertoa 1987an lizentziatu zen, Haemophilus influenzae b-rentzat. Garai honetatik aurrera herrialde desberdinen txerto egutegietan ezarri eta garatu dira beste gaixotasun infekzioso batzuei aurre egiteko. Glikokonjugatu bat proteina, peptido, lipido edo sakarido bati lotura kobalente batekin elkartutako karbohidratoa da. Glikokonjugatu naturalak (glikoproteinak, glikopeptidoak, peptidoglikanoak, glikolipidoak, glikosidoak eta lipolisakaridoak) konposatu oso garrantzitsuak dira biologia mekanismoetan. Molekula hauek zelula-zelula arteko elkarreraginetan esku hartzen dute eta hain zuzen zelulen gainazalean dauden karbohidratoek frogatu dute txertoen garapenerako jomuga onak direla. (gehiago…)

Read More

NEIKEReko Animalia Osasun saila behien trikomonosi eta genitaleko campylobakteriosiaren ikerketa proiektuan parte hartzen ari da

Behien trikomonosia (TCB) eta genitaleko campylobakteriosia (CGB), modu benereoan transmititzen diren gaixotasunak dira, zeinak behien ernaldi garaian galerak sortzen dituzten. Aipaturiko gaixotasun hauek, ondo ezagutzen dira behi ustiategi estentsiboekin lan egiten duten herrialdeetan, Estatu Batuetako gune desberdinetan eta Hego Amerikan, besteak beste. Gainera, azken urte hauetan, Europan TCBren berragertzea gertatzen ari denaren susmoa dago. Espainian, SALUVET (Madrileko Albaitaritza Fakultatea) deritzon taldeak egindako ikerketen arabera, behi ume-hazleko ustiategietan, %15eko prebalentziak ikusi dituzte infektaturiko zezenetan. (gehiago…)

Read More

INIA proiektu berria: Paratuberkulosi eta beste gaixotasun batzuren kontrola inmunogeno berrien bitartez; babesa, DIVA diagnostikoa eta tuberkulosiarekin interferentzia

Infekzio-gaixotasun batzu badira, erauzte programa ofizialetara atxikiturik egon gabe, abel-ustiaketetan galera ekonomiko handiak sortarazten dituztenak. Hauetariko bat paratuberkulosia dugu, enteritis granulomatosa garatzen duen mikobakteriak eragindako gaixotasun kronikoa, mundu mailan, hausnarkari ustiaketetan ikaragarrizko galera ekonomiko eta osasun-arazoa eragiten duena. Nahiz eta lehen aldiz, XIX. mendeko azken urteotan deskribatua izan, egun, hostalari-patogeno interakzioa arautzen duten mekanismoak ez daude argi. Gaur egun arte, bai ardi zein behi ustiaketetan gaixotasuna kontrolatzeko txertaketa izan da, abeltzainek kostu ekonomikoa beregain har zezaketen, metodo eraginkor bakarra. Halere, honek ezin dezake aberea guztiz babestu eta paratuberkulosiaren ohiko diagnostiko serologikoan zein behi-tuberkulosian (TB) darabilten ohiko diagnostiko proba oztopa dezake. (gehiago…)

Read More

INIAren proiektu berria – “Osasun bakarra (One health)” estrategia Espainia iparraldean animalia-gizaki-ingurumen interfazean Q sukarraren ikerketarako

Q sukarra mundu mailan hedatua dagoen zoonosia da, Coxiella burnetii bakterioak eragindakoa. Bakterioak, naturan ziklo konplexua dauka zeinak gordailu desberdin asko dituen, baina etxe-abereak dira pertsonengan gertatzen diren infekzioen erantzule nagusiak. Espainian, 2015.urteaz geroztik, gizakietan gertatutako Q sukarraren kasuak derrigorrez adierazi behar dira. Honen eraginez, bai kasuen zein agerraldien adierazpen kopuruak gora egin dute. Osasun Publikoa, Animalia Osasunean agintea dutenei hau guzti hau helarazten ari da, zeren, infekzioaren intzidentzia murriztu ahal izateko, beharrezkoa da erantzun konkretu batzuk ematea. Honekin batera, eragindako ustiategietan hartu daitezkeen biosegurtasun neurrien eraginkortasunaren ebaluazioa egitea ere beharrezkoa da. Abeltzain jarduera jasangarria lortzeko interesa piztu den arren, giza populazioarengan eragina izan dezaketen patogenoen kutsapen eta mantentzetik sortu daitezkeen efektu negatiboen minimizatzea gertatu behar da derrigorrez. Beraz, Animalia Osasun eta Osasun Publikoaren arteko lankidetza nahitaezkoa da. Horrela, gizakietan gertatutako Q sukarraren agerraldien ikerketa bateratua egin ahal izateko protokoloak idatzi ahal izango dira. (gehiago…)

Read More

Esne-behi ustiaketen lehortzean, hautatze-terapia, antibiotikoen erabilera murrizteko tresna gisa

Errapeko mina edo mastitisa esne-behietako gaixotasun ohikoena izateaz gain, galera ekonomiko gehien sortarazten duena da. Gaixotasun honen galera nagusia, esnearen kantitate eta kalitate jetsierarengatik, bai eta erabilera profilaktiko eta terapeutiko gisa egiten den antibiotiko tratamenduengatik ematen da.

Errape barneko antimikrobianoen erabilera sistematikoa lehortze garaian, errapeen osasuna kontrolatzeko eta errape-minak ekiditeko estrategiatzat erabili izan da. Egin berri diren ikerketetan, kortako %13-35 errape laurdenak era subklinikoan infektaturik daudela ikusi da. Kontutan izanik lehortze garaian ugatz zelulen birsorkuntza ematen dela, tratamendu profilaktikoa burutzeko garai hau litzateke egokiena. Herrialde desberdinetan, urtetan, errapeko minaren aurrean, prebentzio egitasmo egokitzat jo da aukera hau, animalia osasuntsuei antibiotikoak emateak suposatzen duen arazoa kontutan izan gabe. Horregatik, esne-behietan antibiotikoak erabiltzearen arrazoi nagusia mastitisa da, lehortze garaiko tratamendurako ematen zaien erabilera profilaktikoagatik bereziki. Halere, antimikrobianoen erresistentzia dela eta gaur egungo erabilera politikak, antibiotikoekin egiten den lehortze sistematikoaren amaiera edo lege zorrotzagoen ezartzea suposatuko du herrialde gehienetan, abeltzainek hautatze-tratamendu arrazionalagoa burutuz. Antibiotikoen zentzuzko erabilera jardunean urte batzu daramaten herrialde nordikoetan, lehortzean, hautatze-tratamendua barreiaturik dago.

(gehiago…)

Read More