Skip to main content

Omikak: Animalien osasunerako aplikazioak (4. zatia)

Sarrera honetan, “omikak” NEIKEReko Animalien Osasun Sailean garatzen ari garen proiektuetan nola txertatu ditugun kontatzen jarraituko dugu. Kasu honetan, paratuberkulosiari (PTB) gutxiago eragiten dioten eta gehiago irauten duten animaliak aukeratzen laguntzeko eta gaixotasuna goiz detektatzeko metodo diagnostiko berriak diseinatzen laguntzeko, genomikak, transkriptomikak eta proteomikak informazioa nola eman dezaketen esango dizuegu bi proiekturen bidez: Read More

Gure hirietako eltxoak

NEIKERen, URBAN KLIMA 2050 (EU-LIFE 18 KPI/ES/000001) diziplina anitzeko proiektua garatzen ari da. Proiektu honek (https://www.urbanklima2050.eu/eu/) hainbat ekintza biltzen ditu eta ekintza horien barruan “Klima eta Osasuna”-rekin lotutako alderdiak lantzen dira hiri-inguruneetan. Testuinguru horretan, Animalien Osasun Sailean artropodo hematofagoen dibertsitatea eta ugaritasuna aztertzen ari gara Euskal Autonomia Erkidegoko hiru hiri nagusietako berdeguneetan – Bilbo, Donostia eta Gasteiz-, i) gure lurraldeko eremu populatuenetan dauden gaixotasun-bektore diren artropodo-espezieak ezagutzeko, ii) arrisku-eremuak zehazteko eta banaketa-mapa potentzialak egiteko eta, azkenik, iii) bektore horien emergentzian eragina duten faktoreak identifikatzeko. Read More

Oso patogenoa den hegazti-gripearen zaintza Euskadin

Hegazti-gripea Orthomyxoviridae familiako birus batek eragindako gaixotasuna da. Mutazio eta aldakortasun genetiko handia duen ARN birusa izateak ondorio garrantzitsuak dakartza birusaren iraunkortasun eta bilakaeran, azkar aldatu eta egoera berrietara egokitzeko gaitasuna ematen baitio. Oso patogenoa den hegazti-gripea hegazti-ekoizpenaren sektoreko gaixotasun garrantzitsuenetako bat da, galera handiak eragiten ditu eta gainera, zenbait azpi-mota zoonotikoak dira. Honen adibide dira Europan atzemandako agerraldiak; izan ere, 2021eko urritik 2022ko maiatzaren 30era bitartean, 2.315 foku jakinarazi dira 26 herrialdetako etxeko hegaztietan, eta 2.432 foku 32 herrialdetako basa-hegaztietan. Identifikatutako kasu gehienak oso patogenoa den H5N1 azpi-motan sailkatu dira, eta kasu isolatuago batzuk H5N8 eta H5N2 azpi-motetan (Iturria: IZEV.  https://www.izsvenezie.com/documents/reference-laboratories/avian-influenza/europe-updates/HPAI/2021-1/total-events.pdf).

Read More

Aedes spp. eltxo inbaditzaileen zaintzaren 2021ko emaitzak

2019ra arte, Aedes spp. eltxoak zaintzeko programa, Eusko Jaurlaritzako Osasun Publikoko Zuzendaritzak gidatua, – NEIKEReko Animalien Osasun Sailaren eta EAEgoko udal nagusien lankidetzarekin -, aparkalekuetan, gasolindegietan, trafiko-kontzentrazio handiko eremuetan (plataforma logistikoak eta merkataritza-guneak) ovitranpak jartzean zentratzen zen, eta horrek Ae. albopictus detektatzea errazten zuen. 2020tik aurrera, laginketa biztanle gutxiago eta industria gutxiago dituzten udalerrietara zabaldu zen, eta, horri esker, Ae. japonicus lehen aldiz detektatu ahal izan zen 4 herritan. 2021ean 10.000 biztanletik gorako udalerrietako hiri- eta hiri-inguruko eremuak ikertuz egindako laginketa-estrategiak erakutsi duenez, ikertutako 45 udalerrietatik 38 positiboak izan ziren Aedes spp. eltxoen arrautzen presentziarekin. Horrek iradokitzen du eltxo inbaditzaileak Euskadin hedatzen ari direla. Read More

Abeltzaintzan jasangarritasuna sustatzeko GrupIn proiektu batean parte hartzen dugu

I+G+B jarduerak finantzatzeko Asturiasko Printzerriak 2014. urtean ikerketa-taldeentzako laguntza-programa (GrupIn) abian jarri zuen, bertako erakundeetako ikerketa-taldeei zuzenduta dago. Hauen helburua ikertzeko gaitasuna sendotzea, talentua erakartzea eta atxikitzea, taldeen arteko sinergiak eta elkartzeak sustatzea da, Europako Ikerketa Esparruan erronkei aurre egitea lortzeko. SERIDAko NySA (Elikadura eta Animalien Osasuna) taldeak 2021. urteko deialdian, Leongo Unibertsitateko eta NEIKEReko Animalien Osasun Saileko ikertzaileak aditu gisa zeuden proposamen bat aurkeztu zuen. Diziplina anitzeko talde honen helburua gizartearen, ingurumenaren, ekonomiaren eta osasunaren ikuspegitik animaliak ekoizteko sistemen jasangarritasuna areagotzea da. Read More

Animalien Osasun Sailaren proiektuak 2022an

NEIKERreko Animalia Osasuneko Departamenduak, diagnostiko lanak zein I+D proiektuak burutzen ditu. Azken hauek, abere, etxe eta basa animaliei eragiten dieten inpaktu nagusiko gaixotasunen ikerketa epidemiologiko, kontrol, prebentzio eta tratamenduetara zuzendurik daude bati-bat, bereziki zoonosi nagusien behaketa lanak eginez. Ikerketa lerro nagusiak eta hauetan atxikitako proiektuak 2022. urte honetan hauexek dira: Read More

Hegazti-Influentza: Ostalariaren, mikrobiomaren eta birusaren arteko hurbilketa integrala (INFLUOMA proiektua)

Hegaztien sektoreari hegazti-influentzaren eraginak galera handiak dakarzkio. EFSAren datuen arabera, azken urtean ekoizpenerako hegaztietan patogenotasun handiko hegazti-gripearen 1.298 agerraldi hauteman dira, 22,9 milioi hegaztiri eraginez. Horren ondorioz, Europan oso patogenoa den hegazti-gripearen izurrite handienetako bat sortu da. Lurraldeetan birusaren sarrerak hegazti migratzaileei lotuta egon ohi dira batez ere; beraz, ekoizpen-lekuetan biosegurtasun-neurriak ezartzea gomendagarria da. Gainera, gerta daitezkeen agerraldien detekzio goiztiarrerako zainketa-programak izatea ezinbestekoa da, horrela haien kontrola erraztu ahal izateko. Hegazti guztiek ez dute hegazti-gripearen aurrean sentikortasun bera, eta gutxi ezagutzen dira oraindik birusarekiko erresistentzia-/sentikortasun-mekanismoak. Indibiduo baten bakterio- eta birus-komunitateen osaerak, zenbait mikroorganismoren ugaltzean funtsezko eragina du; horietako batzuk patogenoak dira hegaztientzat eta baita zoonotikoak (pertsonei eragiten diete) ere. Read More

Basa-animalien gaixotasunei buruzko biltzar birtuala

Gaztela-Mantxako Unibertsitateak (UCLM-IREC) abuztuaren 31tik irailaren 2ra bitartean, modu birtualean, “69th Annual Wildlife Disease Association (WDA) and 14th Biennal European Wildlife Disease Association (EWDA) Joint Conference” antolatu zuen. Batzar hau fauna basatiaren osasunaren arloan nazioarteko erreferentea da eta aurtengo leloa hurrengoa izan da: “Managing Wildlife Diseases for Sustainable Ecosystems”. Honen helburua basa-fauna kontserbatzeko etorkizuneko estrategietarako oinarri zientifikoak eta teknikoak ematea izan da. NEIKEReko Animalien Osasun Saileko hainbat kidek ikerketa desberdinak ahoz zein poster formatuan aurkeztu zituzten bertan: Read More

Euskal Herriko Unibertsitatean defendatutako paratuberkulosiaren aurkako txertaketari buruzko Tesi Berria

Pasaden irailaren 22an, Iraia Ladero Auñon gure lankideak bere doktorego-tesia defendatu zuen, “Vaccine immunomodulation and protection mechanisms against Mycobacterium avium subspecies paratuberculosis: focus on innate responses” izenburupean. Tesi honen zuzendariak NEIKEReko Animalia Osasun Saileko Natalia Elguezabal ikertzailea eta CIC bioGUNEko Juan Anguita ikertzailea izan dira. Defentsa EHU-ko Medikuntza eta Erizaintza Fakultateko Gradu Aretoan egin zen. Read More

Ahotiko txertaketak paratuberkulosiaren aurka babesten du neutrofiloen aktibazioaren bitartez

Mycobacterium avium subsp. paratuberculosis (Map) paratuberkulosiaren (PTB) eragilea da, gehienetan enteritis granumalotosoa sortzen du hausnarkarietan galera handiak eraginez, batez ere esnearen sektorean. Gaur egun existitzen diren txertoek modu eraginkorrean kontrolatzen dute gaixotasuna, kostu enokomiko baxuarekin. Gañera, kasu askotan, beste patologia batzuengan ez berariazkoak diren efektuak dituzte eta onuragarriak direla erakutsi dute, ikasitako inmunitatea existitzen dela iradokitzen du. Bestalde, txerto hauen arazo nagusia, behi aziendetatik tuberkulosia erauzteko dauden programa ofizialen barruan, erabiltzen diren diagnostiko proba ofizialekin interferentzia egiten dute, beraz, behietan debekatuta dago txerto hauek erabiltzea. Read More