Skip to main content

Euskal Herriko basa-animalien eta behi-aziendaren arteko elkarrekintzek mikobakterioak transmititzeko aukerak agerian uzten dituzte

Mikobakterioak medikuntzan eta albaitaritzan garrantzia duten mikroorganismoak dira, eta ingurunearen, animalien eta gizakien artean barreiatzen dira. Mikobakterioak, animalia-osasunean garrantzi berezia duten bi gaixotasun eragiten dituzten bakterioak dira, hala nola tuberkulosia eta paratuberkulosia. Tuberkulosiaren kasuan, behi- eta ahuntz-aziendaren gaixotasuna desagerrarazteko programa ofizialak daude. Hala ere, basa-faunaren eta aziendaren arteko elkarrekintzak programa horien arrakasta arriskuan jar dezake, bai tuberkulosia eragiten duten mikobakterioen transmisioagatik, bai tuberkulosiaren diagnostikoan interferentziak sor ditzaketen mikobakterio ez-tuberkuloso batzuengatik. Read More

Ahotiko txertaketak paratuberkulosiaren aurka babesten du neutrofiloen aktibazioaren bitartez

Mycobacterium avium subsp. paratuberculosis (Map) paratuberkulosiaren (PTB) eragilea da, gehienetan enteritis granumalotosoa sortzen du hausnarkarietan galera handiak eraginez, batez ere esnearen sektorean. Gaur egun existitzen diren txertoek modu eraginkorrean kontrolatzen dute gaixotasuna, kostu enokomiko baxuarekin. Gañera, kasu askotan, beste patologia batzuengan ez berariazkoak diren efektuak dituzte eta onuragarriak direla erakutsi dute, ikasitako inmunitatea existitzen dela iradokitzen du. Bestalde, txerto hauen arazo nagusia, behi aziendetatik tuberkulosia erauzteko dauden programa ofizialen barruan, erabiltzen diren diagnostiko proba ofizialekin interferentzia egiten dute, beraz, behietan debekatuta dago txerto hauek erabiltzea. Read More

Iceberg baten muturrean: herritarren zientziak eta zaintza aktiboak Aedes japonicusen banaketaren ezagutza handitzen laguntzen dute.

Inbaditzaileak diren eltxo espezieen detekzio goiztiarrerako zaintza aktiboa itsas portu eta aireportuetako sarrera-puntuetan oinarritzen da, bai eta errepide sareetan zehar ere, barreiatze-bide gisa. Hala ere, kasu askotan, herritarrak dira eltxo exotiko inbaditzaileen populazioen lehen detekzioak egiten dituztenak, dela espeziea zaintza aktiboko guneetatik haratago joatearren, dela bertan ezarritako zaintza-sistemarik ez egotearren. Hain zuzen, horixe izan zen Asturiasen 2018an Mosquito Alert (http://www.mosquitoalert.com/) herritarren zientzia-plataformak egindako Aedes japonicusen, “zuhaixken Asiako eltxoa” deritzona, lehen detekzioa. Une horretatik aurrera, 2018tik 2020ra bitartean, administrazio publikoen, ikertzaile-taldeen eta “herritarren zientziaren” elkarlanak jakinarazi du espezie hau Espainia iparraldeko beste erkidego batzuetan ere badagoela, hala nola Kantabrian eta Euskal Herrian. Horrela, zenbatetsitako Ae. japonicus eltxoaren presentzia-eremua 900 km2 baino gutxiago izatetik (2018an), 7.000 km2 baino gehiago izatera igaro da (2020an). Read More

Hauts laginen azterketa, hausnarkari txikien ustiategietan Coxiella burnetiiren presentzia ebaluatzeko

Q sukarra mundu osoan barreiaturik dagoen zoonosia da eta Gram negatiboa den Coxiella burnetii bakterioak sortzen du. Etxeko hausnarkariak, batez ere ardi- eta ahuntz-azienda, bakterioaren gordailu eta gizakientzako infekzio-iturri nagusia dira. Animalia infektatuek bakterio-kantitate handiak kanporatzen dituzte abortu edo erditze arruntaren ondoren, batez ere plazentaren, fetu-jariakinen, esnearen eta gorozkien bidez, bakterioarekin kutsatutako aerosolak sortuz eta kutsatu daitezkeen pertsonek eta animaliek arnastu ditzaketenak. Horregatik, infekzio-arrisku handieneko garaia erditze-aldia da. Ingurumen-laginen (hautsa, aerosolak) analisia tresna sinplea da, eta kaltetutako ustiategietan C. burnetii-ren DNA antzemateko aukera ematen du. Hala, artaldeak Q sukarrari dagokionez duen infekzio-estatusa karakterizatzen laguntzen du. Read More

Paratuberkulosiaren aurkako txertoak makrofagoek duten bakterioen aurkako jarduera areagotzen du

Paratuberkulosia mundu osoan hedatua dagoen gaixotasuna da, bereziki etxeko hausnarkariei eragiten diena. Honen eragilea Mycobacterium avium subsp. paratuberculosis (Map) bakterioa da. Animalia infektatu ondoren, Map makrofagoen barruan gai da animalia barnean bizirik irauteko eta makrofagoen barruan erreplikatzeko gai da, hauek baitira bere itu-zelula nagusiak. Hala ere, oraindik ez dago argi zeintzuk diren makrofagoek infekzioari erantzuteko darabiltzaten mekanismoak, ez eta txertoak nola modulatzen dituen mekanismo hauek. Kaltetutako espezieengan (ardiak, behiak eta ahuntzak) egindako landa-saiakuntzetan ikusi dugu Map-en aurkako txertaketa eraginkorra dela gaixotasuna kontrolatzeko. Honen harira, NEIKEReko Animalia Osasuna Sailak Leongo Unibertsitatean egindako ikerketa batean kolaboratu du. Ikerketa honetan, ahuntzak Silirum®-arekin txertatzeak beraien makrofagoen erantzun immunologiko goiztiarrean duen eragina aztertu da. Read More

Q sukarraren ikerketa Asturiasen One Health-en ikuspuntutik

Gure taldeak SERIDArekin elkarlanean, Asturiasen lehen aldiz eta modu integratuan Coxiella burnetiiren (Q sukarra eragiten duen bakterioa) aurkako seroprebalentzia ikertu zen azterlan batean lan egin zuen. Ikerketa honetan etxeko hausnarkariak, ungulatu basatiak eta gizakiak aztertu ziren. Etxeko hausnarkariei dagokienez, ardi-aziendaren seroprebalentzia (% 8,4), behi-aziendarena (% 18,4) eta ahuntz-aziendarena (% 24,4) baino txikiagoa izan zen. Lortutako seroprebalentzia altu horiek, batez ere ahuntz- eta behi-aziendetan, bakterioak ustialekuko airean eta/edo hautsean zituen DNA kopuru handiaren ondorio izan ziren, aztertutako 25 ustialekuetatik 20 positibo izan baitziren. Ungulatu basatien 327 serum aztertu ziren eta etxeko hausnarkarietan baino seroprebalentzia txikiagoa aurkitu zen (%8,4 oreinetan; %7,3 sarrioetan; %6,9 adarzabaletan; %5,5 basurdeetan; eta %3,5 orkatzetan). Read More

Intelektina 2: behi-paratuberkulosiaren progresioaren biomarkatzailea

Intelektinak bakterioen zelula-paretako karbohidrato espezifikoen hondakinekin elkartzen diren proteinak dira, batez ere galaktofuranosaren hondakinekin, bakterio-lisiaren edo fagozitosiaren bidez bakterio-kontra eginez. Mikobakterioetan espezializatutako NEIKEReko taldeak, aldez aurretik egindako azterketa batean, sekuentziazio masibo teknika erabiliz (RNA-seq), lesio fokalak eta difusoak zituzten animalien balbula ileozekaleko intelektina 2ren (ITLN2) gene-adierazpenaren maila altuagoa zela ikusi zuten, lesiorik gabeko animalietan behatutako adierazpen-maila baino. Lan honetan, azterketa immunohistokimikoak egin ziren, ITLN2ak Mycobacterium avium subsp. paratuberculosis (MAP) infekzioaren biomarkatzaile gisa duen potentziala zehazteko. Read More

Genoma osoen sekuentziazioa hausnarkarietatik isolatutako Campylobacter jejuni eta Campylobacter coli bakterioen erresistentzien karakterizaziorako.

Campylobacter generoko bakterioak dira gastroenteritisaren eragile nagusiak, bai eta elikagai bidez transmititutako infekzio zoonotiko gehienen arduradunak Europan. Campilobakteriosiaren sintomak beherako arina zein larria (sarritan odoltsua), sukarra, sabeleko edota buruko mina, goragalea eta oka egitea izan ohi dira, normalean 3-6 egun irauten dutelarik. Hala ere, kasu batzuetan konplikazioak ager daitezke, bakteriemia (bakterioen presentzia odolean) edo sindrome larriak, hala nola artritis erreaktiboa (artikulazioen hantura mingarria, zenbait hilabete iraun dezakeena), eta Guillain-Barré-ren sindromea, disfuntzio-neurologikoa zein arnas-disfuntzio larria eragin dezakeen asaldura neurologikoa, batzuetan heriotza ere ekar dezakeena. Oro har, urdail-hesteetako gaixotasun honen sintomak beren kabuz murrizten dira, gorputza likido eta elektrolitoz hornitzea nahikoa izanik. Hala ere, kasu larrienek tratamendu antibiotikoa behar izan dezakete, azken kasu hauetan, arazo larria izanik Campylobacter-en antibiotikoekiko erresistentzien areagotzea. Read More

Euskal Autonomia Erkidegoko ugaztun basatietako animalia tuberkulosiaren prebalentzia-azterketa

Abereetan gaixotasunaren prebalentzia  gutxitu ahala, basoko ostalariek animalien tuberkulosiaren transmisioan duten garrantzia handitu egiten dela dirudi. Hala ere, tuberkulosiaren prebalentzia txikia den eremuetan,  basa-faunan arreta jarriz eginiko azterketak urriak dira. Hori dela eta, gaixotasun horrek Euskal Autonomia Erkidegoko basa-faunan duen presentzia ikertzea pentsatu genuen, behi-tuberkulosiaren prebalentzia txikia duen eskualdea baita (<%0,1). Gainera, animalia basatien eta etxeko animalia infektatuetan dauden anduinen genotipoen denborazko banaketa eta espaziala aztertzea ere proposatu genuen, animalia horien arteko lotura epidemiologikoak bilatzeko. Horretarako, 1.472 ugaztun basatiren linfonodoen laginketa egin zen 10 urtetan zehar, hauek kultibo bidez aztertuz eta lortutako isolatuetan espoligotipo-teknikaren bidez genotipazioa eginez. 10 tuberkulosi-kasu atzeman ziren basurdeetan (%1,12) eta 4 kasu oreinetan (%2,40), aztertutako beste basa-espezieetan eta azkonarretan ez zelarik inolako kasurik hauteman. Read More

Aurpegiko ekzemari buruzko ikerketa berria

Aurpegiko ekzema artzaintzari lotutako hausnarkarien gaixotasuna da. Bigarren mailako fotosentikortasunak eragiten du, horren ondorioz, dermatitis larriak agertzen direlarik, batez ere, geruza argiko animalietan. Sukarra, fotofobia, malko-jarioa eta sudurreko deskarga ematen da, belarri, betazal eta ezpaineko edemekin batera (batzuetan, buru osoan). Koadro honekin batera, aurpegiko pruritoa ere egon daiteke, eta egun gutxiren buruan ekzema, zarakar eta alopeziak sortzen dira ukitutako eremuetan. Adierazpen kliniko horiek, onddo saprofito (Pithomyces chartarum) baten toxinek eragiten dituzten lesio hepatikoen ondorio dira. Onddo hori, larreetan hildako landare-materiaz bizi da. Toxina horiek (esporidesminak) lesio hepatiko larriak eragiten dituzte, bai eta muturreko zirrosia ere, odolean filoeritrina metatzen delako, klorofilaren metabolito bat dena. Read More