Skip to main content

Tuberkulosiaren diagnostikoan zein bakteriok eragin dezaketen ikertuz

Animalien tuberkulosia (TB) mundu mailan hedaturiko gaixotasuna da, M. tuberculosis (CMT) konplexuko bakterioek, M. bovis eta M. caprae bakterioek batez ere eragiten dute eta behi, ahuntz eta basa-ugaztun batzuei eragiten die gehien bat. Abeltzaintza-sektorean eragin sozioekonomiko handia izateaz gain, bere izaera zoonosikoagatik, osasun publikoko arriskua ere dakar. Euskal Autonomi Erkidegoak ofizialki behi-tuberkulosirik gabeko estatusa lortu du, baina aldizkako intradermotuberkulinizazio probetan zein hiltegietako zaintzan oinarritutako kontrol-neurriak ezartzen jarraitzen dira. Intradermotuberkulinizazio sinple zein alderatutako probak behien TB diagnostikatzeko in vivo egindako proba ofizialak dira. Proba hauetan, animaliei, intradermikoki, tuberkulina baten edo biren kantitate txiki bat injektatzen zaie, hau da, M. bovis-etik (PPD-B) eta M. avium-etik (PPD-A) eratorritako proteina purifikatuak. Tuberkulosi-infekzioa laborategi tekniken bidez baieztatzen ez den baina tuberkulinen aurrean modu ez-espezifikoan erreakzionatzen duten animaliak agertzea, oraindik, konpondu gabeko arazoa da. Horrek benetan infektatuta ez dauden animaliak hiltzea (positibo faltsuak) eta jatorrizko baserrian neurri murriztaileak aplikatzea dakar. Erreakzio horiek, besteak beste, animaliak tuberkulosoak ez diren mikobakterioekin (MNT) aurre-esposizioan egoteagatik edo, gaur egun baimenduta egon ez arren, TBren edo paraTBren aurkako txertoak erabiltzeagatik izan daitezke. Horregatik, NEIKERen lortu nahi dugun helburuetako bat, proba diagnostikoetan erreakzio gurutzatuak eragiteko gai diren mikroorganismo ez tuberkulosoak identifikatzea da eta horien interferentzia-maila bereiztea. Honi esker, diagnostiko-teknika edo -irizpide berriak garatu ahalko lirateke. Read More

NEIKEReko Animalien Osasun Sailaren argitalpenak 2022an

Jarraian, 2022an egindako 36 argitalpenen zerrenda ematen dizuegu. Hauetako batzuei buruz blogean iazko urtean zehar hitz egin dizuegu. Artikuluak osorik irakurri nahi dituzuenok, eskatu eta kopia bat bidaliko dizuegu, baina ikus dezakezue horietatik 22 (% 61) sarbide libreko aldizkarietan argitaratuta daudela. Ikusiko duzuenez, artikulu batzuk NEIKERen garatzen ditugun lan-ildoetan sartzen dira: bektoreek transmititutako gaixotasunak, Zoonosiak – Osasun bakarra, mikobakteriosiak, eta gizaki edo animalien osasunarentzat interesgarriak diren beste gai batzuk. Read More

Scrapie eta bestelako gaixotasun prionikoak aztertzeko sagu-eredu bat

Orain dela gutxi CIC bioGUNEk eta IRTA-CRESAk, NEIKEReko Osasun sailarekin batera, sagu-eredu transgeniko berri bat deskribatu dute noizbehinkako gaixotasun prionikoak aztertzeko.

Gaixotasun prionikoak, gaitz neurodegeneratibo kutsakorrak dira. PrPC proteina endogenoa gaizki tolesten denean sortzen dira, PrPres izeneko isoforma patogenoan bilakatzen direlako. Isorforma hauek, proteasari erresistentzia handia diote eta neurotoxizitatea eragiten dute. Tolesturak idiopatikoak (kausa ezagun gabeakoak) izan daitezke, baita mutazio genetiko batengatik edo proteina prioniko exogeno baten presentziagatik sortu daitezke. PrP alteratua pilatzean, garuneko substantzia grisari eragiten dio, neuronak akabatuz, gliosis eta ehun-aren bakuolizazioa eraginez. Gaixotasun honek animali zein gizakiaren heriotza dakar. Gaitz prioniko ezagunenak, gizakietan Creutzfeldt-Jacob, behietan entzefalopatia espongiformea eta ardietan Scrapie dira. Gizakietan, gaixotasun prioniko espontaneo idiopatikoak, %85 baino gehiago suposatzen dute. Read More

Behi-aziendaren Sukar Katarral Gaizto kasu bati buruz

Arabako lurraldean dagoen hausnarkari-talde misto (ardi/behi) batetik datorren behi aziendaren Sukar Katarral Gaizto kasu bati buruzko informazio osoa esteka honetan aurki dezakezue (https://bvajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1002/vrc2.483?src=getftr). Kasua 2021eko apirilean gertatu zen. Buruko gaixotasunarekin eta begietako gaixotasunarekin bateragarriak ziren sintomak garatu zituen txahal batean, infekzioa PCR teknikaren bidez baieztatu zen. Sintomen agerpena baino lehentxeago, ustiategian jaiotako bost txahal (gaixotutakoa barne), 8 eta 12 hilabete bitartekoak, aldi baterako ardi-nabearen ondoko ukuilu batean kokatu ziren. Metalezko hesi baten bidez bananduta zeuden, baina hesi horrek zuzeneko kontaktua ahalbidetzen zuen. Espainian ez dago Sukar Katarral Gaiztoaren eraginari buruzko daturik, ez baitago zaintza-programa aktiborik. Gainera, diagnostiko diferentzialean gaixotasun hau normalean ez da sartzen.

 

Omikak: Animalien Osasunerako Aplikazioak (3. zatia)

Aurreko sarreretan aurreratu bezala, teknika “omikak” genoma osoen azterketan ere aplika daitezke (genomika). Organismo baten genoma osoaren sekuentziazioaren bidez, haren gene guztiak karakteriza daitezke. NEIKEReko Animalien Osasun Sailean aspalditik bakterio zoonotikoen genomak sekuentziatzen ari gara, haien determinatzaile genikoak karakterizatzeko helburuarekin , antibiotikoen aurkako erresistentziarekin zerikusia duten sekuentziak (lanen estekak: 1 ,2 , 3). Lehen azterketetan, zati laburren sekuentziazio masiboko teknikak erabiltzen jardun gara Illumina teknologia erabiliz, eta, berrikiago, Oxford Nanopore (ONT) teknologiaren bidez zati luzeen sekuentziazioa ezarri dugu.

Read More

Kulikoide-espezieak eta hauen elikadura-lehentasunak Salburua eta Urdaibaiko hezeguneetan

Culicoides generoko diptero hematofagoek zeregin garrantzitsua dute mihi urdinaren birusa eta Schmallenberg birusaren transmisioan etxe- eta basa-hausnarkarietan. Espezie ornitofiloek ere hegazti parasitoak transmititzen dituzte, hala nola Plasmodium, Haemoproteus eta Leucocytozoon. Hala ere, kulikoideak ez dira giza osasunerako mehatxu. Orain arte, hobeto karakterizatu dira abeltzaintza-inguruneetako kulikoide-espezieak. Horregatik, hobeto ezagutzen dira Avaritia azpigeneroko (Culicoides obsoletus taldea) eta Culicoides azpigeneroko (Culicoides pulicaris taldea) kulikoideen banaketa eta elikadura-lehentasunak, abereak ibiltzen diren inguruneetan. Duela gutxi, Salburua eta Urdaibaiko hezeguneetako diptero-espezieei buruzko lan bat egin dugu, leku horiek hematofagoak diren intsektuentzako hazkuntza-leku bikainak baitira. Helburua kulikoide, kulizido eta intereseko beste diptero batzuen espezie-konposizioa aztertzea izan da, baita horien ugaritasuna, populazioen dinamika eta elikadura-lehentasunak ere, hau da, zein espezietan elikatzen diren. Read More

Profil genetiko espezifikoa duten eta gaixotasuna jasateko eta lesiorik ez garatzeko gai diren, Mycobacterium avium susbp. paratuberculosis espeziearekin infektatutako behi frisonak identifikatu ditugu

Mycobacterium avium subsp. paratuberculosis (MAP) paratuberkulosiaren (PTB), esnetarako behien sektorean galera ekonomiko handiak eragiten dituen enteritis granulomatoso kronikoaren, eragile kausala da. PTBrekiko sentikortasun genetikoa asko aztertu den arren, orain arte ez zen ezagutzen lesiorik garatu gabe gaixotasuna jasateko profil genetiko jakin bat zuten animaliarik ba ote zegoen. Animalia asintomatiko ugari eragiten dituzten PTB bezalako gaixotasunen endemiko eta kronikoen kasuan, gaixotasuna kontrolatzeko animalia toleranteak hautatzea estrategia onuragarria izango litzateke, kutsatuta egon arren, zeinu klinikorik eta lesiorik garatzen ez duten animaliak hiltzea eta ordezkatzea saihestuko bailuke. Hantura eta kalte tisularra kontrolatzen dituen oinarri genetikoa ulertzea baliagarria da tolerantzia modulatzen eta eragiten duten agenteak garatzeko. Read More

Encyclopedia of Infection and Immunity liburuan egindako ekarpena, neutrofiloen saiakuntza funtzionalei buruzko kapitulu batean

Historikoki, neutrofiloak bizitza laburreko zelula, ez espezializatuak eta mikrobioen aurkako funtzio gutxi batzuk betetzeko gaitzat hartu izan dira. Azken hamarkadetan, neutrofiloen ikerketa nabari areagotu da ikuspuntu hori aldatuz. Neutrofiloek plastikotasuna dutela erakusteaz gain, fenotipo desberdinak hartzeko gaitasuna erakutsi dute, jatorrizko  inmunitatean (1)  eta egokitze inmunitatearen (2) loturan zeregin garrantzitsua garatuz. Saiakuntza funtzionalak egiteko aukerak asko lagundu du aurkikuntza horiek egiten, patogenia-mekanismoak hobeto ulertzen eta tratamenduak hobetzeko ezagutzak ematen, txertaketa barne. Animalien Osasun Sailak, Encyclopedia of Infection and Immunity 1st Edition (ELSEVIER) liburuan neutrofiloen isolamenduari eta saiakuntza funtzional mota nagusiei buruzko kapitulu batean lagundu du, metodo horiek erabiltzerakoan kontuan hartu beharreko abantailei, desabantailei eta bestelako alderdiei buruzko ikuspegi berezia eskainiz. Kapitulua esteka honen bidez kontsulta daiteke.

Read More

NEIKERek Europako Listeria monocytogenes-en genoma osoen bilduma handienetako bat sortzen lagundu du

Listeria monocytogenes zelula-barneko patogeno fakultatibo bat da eta gizakiei nahiz animaliei eragiten dien listeriosi gaixotasun larriaren sortzailea da. L. monocytogenes nonahi dagoen bakterioa da eta hainbat txoko ekologikotan, natur eta nekazal inguruneak barne, aurki daiteke. Baserriko animaliak, bereziki hausnarkariak, L. monocytogenes-en gordailu garrantzitsu bat dira eta gorozkietan eskretatzen dutenez baserri ingurumenak kutsatzen laguntzen dute. Basafaunak bakterio honen gordailu gisa ere garrantzia du. Gainera, L. monocytogenes-ek baserriko lurzoru eta inguruneetan denbora luzez biziraun dezake. Biofilmak** sortzeko eta desinfektatzaileen ekintzari aurre egiteko gaitasuna dutenez, andui batzuk naturan (baserri) eta baita elikagaiak prozesatzen diren tokietan denboraldi luzez irauteko gai dira. Read More

Ixodes ricinus eta Ixodes inopinatus

EAEn, 19 kapar-espeziek beren zikloa naturan garatzeko baldintza egokiak dituzte. Artropodo horiek parasito hematofagoak dira eta estadioaren (larba, ninfa edo heldua) arabera, animalia handi eta txikiez elikatzen dira. Odola irensten dute eta ziztadaren bidez, agente patogeno ugari inokulatu ditzakete: birusak, bakterioak, parasitoak edo onddoak. Beraz kaparrak, eltxoekin batera, gizakien eta animalien osasunean garrantzi handia duten artropodoak dira. EAEko landaredian elikatzeko ostalari baten zain dauden akain-espezieen artean, ugaritasunagatik Ixodes ricinus espeziea nabarmentzen da. Kapar espezie hau ia urte osoan aktibo dago, baina batez ere udaberrian, udan eta udazkenean dihardu. Read More