Skip to main content

Artropodo bektoreekin eta transmititutako gaixotasunekin lotutako proiektuen 2020ko emaitzak

Eltxoek eta akainek garrantzi handia dute gizakien eta animalien osasunean. VIMOTICKS “Animalien osasunari eta osasun publikoari eragiten dieten agente patogenoen bektore transmisoreak zaintzea, aldaketa globaleko testuinguruan” proiektuan, 2013az geroztik, Eusko Jaurlaritzako Osasun Publikoko Zuzendaritzarekin elkarlanean dihardugu, EAEn Aedes albopictus (tigre eltxoa) atzeman eta identifikatzeko. Espezie hori detektatu zen lehen aldia 2014. urtean izan zen, eta harrezkero, urtetik urtera gero eta gehiago zabaltzen ari dela ikusi da. 2020an, aztertutako udalerrien %65etan antzeman da. Lehen aldiz, beste espezie exotiko inbaditzaile bat ere identifikatu da, Aedes japonicus, EAEko zenbait udalerritan. Ae. albopiktus batez ere hiriguneetan aurkitzen da, eta Ae. japonicus berriz, hiri-inguruetan eta landa-eremuetan. Read More

Aitorrek bere tesiaz hitz egin du

Joan den abenduan, Aitor Cevidanes Miranda (Donostia, 1989) NEIKEReko Animalien Osasun Sailean sartu zen, doktoratu ondoko 2 urteko “Juan de la Cierva” kontratuarekin. Aitor albaitaritzan lizentziatu zen 2012an Zaragozako Unibertsitatean. Gero, “Ekologia lehortarra eta Bioaniztasunaren kudeaketa” masterra egin zuen 2014ean Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan eta bertan, paisaiaren urbanizatzeak mikrougaztunen ektoparasitoetan zuen efektua ikertu nuen. Doktoregotza ikasketak Txilera eraman zuen. Bertan populazioen osasuna eta kontserbazio biologikoa ardatz dituen “Kontserbazioaren Medikuntza” doktoregotza programan burutu zuen tesia, Txileko Andres Bello Unibertsitatean. “Kapar, arkakuso eta bektore bidez kutsatutako patogenoen transmisioa Andeetako azeri eta txakurren artean Txileko paisaia antropikoan” tesia defendatu zuen 2019 bukaeran, Javier Millánen zuzendaritzapean. Orain NEIKERen lan egiten du doktoradu ondoko ikerlari bezala. Duela gutxi, tesi-lanari buruzko elkarrizketa bat egin du, eta esteka honetan aurkituko duzue: https://www.unibertsitatea.net/aktualitatea/aitor-cevidanes. Elkarrizketa, UEUk (www.ueu.eus) antolatutako #txiotesia (Txiokatu zure tesia 6 mezutan) lehiaketan parte hartzeagatik egin zen: https://www.unibertsitatea.net/txiotesia/txiotesia-5/akain-eta-arkakusoen-transmisioa-andeetako-azeri-eta-txakurren-artean-txileko-paisaia-antropikoan

Argazkiaren egilea: Claudia Ulloa

Aurten garatu beharreko proiektuak

NEIKERreko Animalia Osasuneko Departamenduak, diagnostiko lanak zein I+D proiektuak burutzen ditu. Azken hauek, abere, etxe eta basa animaliei eragiten dieten inpaktu nagusiko gaixotasunen ikerketa epidemiologiko, kontrol, prebentzio eta tratamenduetara zuzendurik daude bati-bat, bereziki zoonosi nagusien behaketa lanak eginez. Ikerketa lerro nagusiak eta hauetan atxikitako proiektuak 2021. urte honetan hauexek dira:

Read More

Paratuberculosis. Organism, Disease, Control

Motela, paratuberkulosiari behin eta berriz lotzen zaion adjektibo bat da. Bilakaera moteleko gaixotasuna dela esaten da, sortzen duen mikobakterioak hazkunde motela baitu. Intzidentzia pixkanaka handituz joaten da, tantaz-tanta galera ekonomikoak sortuz. Hala ere, beti heltzen da une bat zeinetan galera ekonomikoak nabarmenak diren, eta orduan presa hasten da.


Zuetako askok dakizuen bezala, paratuberkulosiak batez ere etxeko-hausnarkariei eragiten die. Eragiten duen lesioa enteritis granulomatosoa da, zeinu kliniko nabarmenenak ondokoak izanik: beherakoa, produkzioaren eta pisuaren galera, ile latza eta fase aurreratuenetan masailezur azpiko edemen sorrera.
Gaixotasun hau ikertzen urte asko eman diren arren, oraindik alderdi asko daude sakontzeko eta berrikuspen gisa iazko urrian “Paratuberculosis. Organism, Disease, Control, 2nd Edition” (Editoreak: MA. Behr, K. Stevensen, V. Kapur, CABI International Publishers, ISBN-13: 9781789243413) izenburudun liburua argitaratu zen. Liburu hau idazten mundu osoko ikertzaileek parte hartu genuen eta 23 kapitulutan egituratu zen. Bertan, agente etiologikoarekin, patogeniarekin, diagnostikoarekin, epidemiologiarekin eta haren izaera zoonotikoarekin zerikusia zuten gaiak jorratzen dira.
Read More

Animalietan antibiotikoak zentzuz erabiltzeak bide onetik goazela erakusten du

2009ko irailean, EMAk (Europako Medikamentu Agentzia) ESVAC (European Surveillance of Veterinary Antimicrobial Consumption) proiektua jarri zuen abian, Europako Batzordeak EBn animalietan antimikrobianoen erabilerari buruzko informazioa biltzeko sistema harmonizatua garatzeko egindako eskaerari erantzunez. 2020ko urrian aurkeztu zen azken txostena. Bertan, 2018ko datuak jasoz, urteetan zehar izandako aldaketak eta joerak aztertzen dira, animalietan erabiltzeko antimikrobianoen salmentetan erreparatuz.


Txosten horrek 2011 – 2018 aldian %34,6ko jaitsiera adierazten du. Garrantzi berezia du giza medikuntzan kritikoki garrantzitsutzat jotzen diren antibiotikoen salmentetan beheranzko joera, hirugarren eta laugarren belaunaldiko zefaloporinetan, polimixinetan eta fluorokinolonetan kasu. Antibiotiko-mota horiek antimikrobianoen B kategoria osatzen dute albaitaritzan (EMA – AMEG 2019). Antibiotiko kritiko horiek ez dira inoiz lehen hautaketakoak izango, patogenoaren eta haren sentikortasunaren identifikazioan oinarrituta erabili behar direlarik soilik. EBn, informazioa eman zuten 25 herrialdeetan behatutako batez besteko jaitsiera honako hau izan zen 2011 – 2018 aldian:


•% 24.4, hirugarren eta laugarren belaunaldiko zefalosporinentzat
•%69,8 polimixinetarako (kolistina)
•% 4,2 fluorokinolonetarako

Read More

Animalien tuberkulosia. Gaixotasun emergentea, berpizten ari dena edo inoiz joan ez dena?

Abeltzainak eta administrazioa gehien kezkatzen dituen gaixotasunetako bat da tuberkulosia, ondorio komertzialak eta izaera zoonotikoak kontuan izanik, horrenbestez nola katalogatzen dugun gutxienekoa da. Herrialde batzuetan urteetan zehar ahalegin handia egin den arren, gutxi izan dira gaixotasuna errotik ateratzea lortu dutenak. Herrialde gehienetan, desagertarazteko planak infektatutako animaliak hautematean eta ezabatzean oinarritu dira, batez ere behi-aziendetan eta, neurri txikiagoan, ahuntz-aziendetan. Estrategia hori dela eta zenbait herrialdetan gaixotasunarekin bukatzea lortu dute, nahiz eta beste batzuetan hainbesteko arrakastarik ez izan.


Desberdintasun horretan zenbait faktorek eragina eduki dezakete. Garrantzitsuenetakoak, planaren gauzatzean edukitako intentsitatea eta zorroztasuna izan daitezke. Bistan da programa horien arrakastari eragiten dioten faktore gehiago ere badaudela, hala nola diagnostikoaren berezitasunak eta gaixotasunaren patogeniaren eta epidemiologiaren alderdi batzuei buruzko ezagutza falta. Une honetan, funtsezkoa da arazo horiek ezagutu eta/edo hobetzea, tuberkulosia kontrolatu eta erauzteko programetan arrakasta izateko aukerak areagotzeko.

Read More

AVAFES Nazionalaren “PLANETA BAT, OSASUN BAKARRA” hitzaldi-zikloa

AVAFES Nazionala “Fauna Exotiko eta Basatiaren Arretarako Albaitarien Elkartea” izeneko elkartea da. Duela gutxi sortu zen elkartea, eta fauna basati eta exotikoekin lan egiten duten albaitarien interesak ordezkatu nahi ditu estatu mailan, profesionalei eta ikasleei prestakuntza, aholkularitza eta laguntza eskainiz. AVAFES Nazionala elkarte independentea da eta penintsulako hainbat ikasle-elkartetan du jatorria. Gainera, publiko orokorrarentzako dibulgazio- eta kontzientziazio-tresna gisa planteatzen da, albaitaritzaren ikuspuntutik, espezie horien kontserbazioari eta ongizateari dagokienez. Aurten, “PLANETA BAT, OSASUN BAKARRA” doako online hitzaldi-zikloa antolatu du AVAFES Nazionalak. Read More

Abelgorrien paratuberkulosiaren alelo aldaeren identifikazioa

Gaur egun arte egindako genoma asoziazioen ikerketek, abelgorriaren paratuberkulosian (PTB) sentikortasunarekin erlazionatuta dauden nukleotido bakarreko polimorfismoak (SNPs) identifikatu dituzte. Hala ere, oraindik ez da mutazio funtzional kausalik identifikatu, ez eta mutazio hauek paratuberkulosia deritzon gaixotasunaren garapenean duten eragina aztertu. Bestalde, RNAren sekuentziazio osoan oinarritutako ikerketa berriei esker, ezagutu ahal izan da zein eragin duen Mycobacterium avium subsp. paratuberculosis (MAP) mikroorganismoak immunitate-sistema lokalaren erantzunean eta infekzioaren zirkulazioan. Hala ere, ikerketa hauek ez dute alelo aldaerek gene bakoitzarengan duten eragina identifikatzerik lortu. Transkripzioa erregulatzen duten eremuetan dauden alelo aldaerei “expression quantitative trait loci” (cis-eQTLs) deritze eta adierazpen genetikoaren eta fenotipoaren arteko zubia irudikatzen dute. Read More

Animalia Osasun saileko 2020ko argitalpenak

Ondoren 2020. urtean gure lan taldeek burututako argitalpenen zerrenda dakusazue. Interesaturik egon ezkero, lasai aski eskatu eta kopia bat emango dizuegu:

Rakel Arrazuria, Iraia Ladero, Elena Molina, Miguel Fuertes, Ramón Juste, Miguel Fernández, Valentín Pérez, Joseba Garrido and Natalia Elguezabal. Alternative Vaccination Routes against Paratuberculosis Modulate Local Immune Response and Interference with Tuberculosis Diagnosis in Laboratory Animal Models. Vet Sci 2020; 7, 7. Read More

Diagnostikorako lagin egokiak. Analisi-eskaera, laginen kontserbazioa eta bidalketa – 4. Zatia

Nekropsia
Ikuspegi praktikotik, nekropsia egiteko muga 8-12 ordukoa izan daiteke, gorpua hoztuta gordetzen ez bada behintzat; izan ere, hil osteko 4 orduetatik aurrera, autolisi-prozesuak aurrera doaz. Lesio makroskopikorik ikusten ez denean, laborategiarekin harremanetan jartzea da onena, eta, ahal bada, patologo batekin. Ehunetatik 3-4 cm-ko luzera eta 0,5 cm-ko lodiera duten zatiak hartu eta %10eko formolean sartzea komeni da.
Zure ustez, zein organo dira beharrezkoak enterotoxemia diagnostikatzeko?
Eztabaida handia dago behien Clostridiosiari buruz. Diagnostikorako, tradizioz, hausnarkari txikien enterotoxemia hartu izan da erreferentziatzat, eta behietan ereduak desberdinak dira. Read More